Anthony working on Canto Ostinato (2)

Follow the process: Anthony Fiumara arranging Canto Ostinato!

 
 

Anthony working on Canto Ostinato (1)

Follow the process: Anthony Fiumara arranging Canto Ostinato!

 

Collette Noël bij Podium Witteman

CantoOstinatoSchermafbeelding 2015-11-11 om 10.59.57
Op zondag 15 november is Colette Noël te gast bij Podium Witteman. Kijk naar de bijzondere uitzending om 18.10 uur op NPO2!

"Hij schreef het wereldberoemde en zijn Canto Ostinato. Van het pianostuk bestaan tal van bewerkingen. Het Haagse Residentie Orkest laat er nu ook een orkestversie van maken. Via crowdfunding kunnen liefhebbers een maat van het werk kopen. Pianisten Daphne Keune en Robert Lambermont spelen een deel uit het Canto Ostinato."

Meer info…

Rotonde- versus kruispuntmuziek

335737062-victoria-grosser-stern-grosser-tiergarten-golden-elseMijn pianowerken, met name die voor vier vleugels, zijn enorm orkestraal. De piano's vormen een orkest, zoals dat verder niet bestaat.
– Simeon ten Holt –


Simeon ten Holt: “Mijn stukken, vooral de latere stukken, de avondvullende pianostukken, zijn ‘work in progress’. Het is iets wat nooit klaar is maar door de uitvoerenden tot iets wordt gemaakt, tot iets wordt uitgekristalliseerd. Het stuk staat er wel en de noten staan er ook wel en je moet je aan de tekst houden, maar je kunt er zelf iets mee doen.

“Het is net als de vrijheid van de mensen, die bestaat uit een verschil: Je hebt een rotondemuziek, mijn muziek is rotonde, maar je hebt ook een kruispuntmuziek. Een kruispuntmuziek met de stoplichten, daar staat een dirigent voor en iedereen speelt zijn nootjes en ziet wat die dirigent dirigeert, zoals op een kruispunt met stoplichten.

“Bij een rotonde is er niet meer een dirigent die ervoor staat, maar dan moet je allemaal op elkaar letten, dan is er een andere regel dan links gaat voor, je moet heel goed op de ander letten, want anders bots je, je moet wachten op die ander die voorrang heeft.

“En dat is met een kruispunt niet, daar sta je stil, ook als er geen verkeer is wat op de dwarsweg ligt, dan moet je gewoon stoppen. En dat is dus een beetje serviel en die serviliteit, die is weg bij mijn muziek. Daar staat ook geen dirigent voor. Dat zijn allemaal mensen die allemaal evenzeer chef zijn. Iedereen is even belangrijk, en dat is het wezenlijke, een sociaal besef een sociaal verschil. Begrijp je, dat is wel degelijk heel wezenlijk.”
(Anthony Fiumara)

Gecontroleerd anarchisme

Pasted Graphic
Het gaat mij om een sociaal proces. De mens heeft een onvermogen tot communiceren en door zoveel open te laten dwing ik de spelers tot overleg. De momentgebonden interactie bepaalt de uiteindelijke vorm van het stuk. Ik ben slechts een regisseur op afstand: ik lever enkel de bouwstenen.
– Simeon ten Holt –


In Canto ostinato beslissen de spelers zelf of ze bepaalde secties willen herhalen—en hoeveel keer ze die willen herhalen. Andere secties zijn bedoeld als brug en mogen maar één keer worden gespeeld.

Als musicus beslis je met elkaar en op het moment zelf wanneer je naar een volgende sectie gaat. Maar ook de speelmanier (staccato, marcato, legato), de dynamiek (piano, mezzoforte, forte) en zelfs de keuze van motieven en hun alternatieven worden door de spelers bepaald.

Ter plekke dus. Dat betekent goed luisteren naar elkaar en al spelend tot overeenkomsten komen. Alsof je met elkaar in gesprek bent.

Zo klinkt Canto steeds weer anders: niet alleen lopen de tijdsduren van diverse uitvoeringen enorm uiteen—ook in de vorm gedraagt het werk zich als een soort harmonica in de tijd. Het stuk is een blokkendoos: de uitvoerenden bepalen tijdens het spelen wanneer ze overgaan naar een volgende sectie, of wanneer ze die herhalen.

Dat is helemaal in de geest van de minimal music: musiceren alsof je in een band speelt. Niemand is de baas, beslissingen worden gezamenlijk genomen—een gecontroleerd anarchisme dat bij uitstek past bij kleine groepen.

Omdat de vrijheid in het DNA van Canto zit, wil ik die ook vertalen naar mijn versie voor orkest. Zo wil ik dat secties en subgroepen zelf beslissingen nemen—binnen de oevers van wat mogelijk is met zo'n grote groep. Daar schrijf ik een volgende keer meer over.

Die keuzevrijheid betekent bij Ten Holt geen ‘anything goes’. Ten Holt ergerde zich aan uitvoeringen die de geest van het werk niet respecteerden: “Zo zelfs dat ik bepaalde interpretaties niet meer als mijn stuk beschouwde. Ik werd bijvoorbeeld wel boos toen ze van de melodiepassage een soort fuga gingen maken. Stilwiderlich noem je dat in het Duits, het hoort niet in de stijl thuis. Net alsof je middeleeuwse muziek met Mozart combineert. En dan is er ook een uitvoering op cd waarop maar de helft van Canto ostinato wordt gespeeld, met voor de smulpapen aan het slot nog even die melodiepassage. Dat vind ik degoutant, teveel op de verkoop gericht.”
(Anthony Fiumara)